Piyasada "Akıllı Bina" kelimesi büyük bir enflasyona uğradı. Cep telefonundan kapanan ampullerden tutun da, Wi-Fi özellikli prizlere kadar her şey "akıllı" etiketiyle sunuluyor. Ancak iş devasa bir plazanın, bir fabrikanın veya yüksek güvenlikli veri merkezinin yönetimine gelince; biz Rota Yapı olarak işin pazarlamasıyla değil, ağır sanayi tipi otonom enerji kesimleriyle ilgileniyoruz.
Dışarıdaki Soğuğu Tekrar Soğutuyor Musunuz?
Eski veya kapasitesi yetersiz binaların işletmesini devraldığımızda en sık karşılaştığımız mantıksızlık "aynı anda hem ısıtıp hem soğutma" dır. Üçüncü kattaki ofiste tavandaki VRF klima soğuk hava üflerken, hemen camın kenarındaki radyatör cayır cayır sıcak su basar. Sistemlerin birbirinden zerre haberi yoktur.
Bina Yönetim Sistemleri (BMS) ve DDC panelleri ile, tüm iklimlendirme sistemini Modbus veya BACnet protokolleriyle tek merkezde konuşturduğumuzda bu saçmalığa anında son veririz. Bir oda hedeflenen 22 dereceye gelmişse; otomasyon aynı saniye hem klimanın frekansını sıfıra indirir, hem de kalorifer hattına giren motorlu vanayı (actuator) kısar.
Asıl Tasarruf Kaynağı: Sürücüler (VFD) ve Afinite Kanunları
Çok temel bir mühendislik gerçeği: Bir soğutma kulesi pompası %80 hızda dönerken, toplam elektriğin %80'ini tüketmez. Afinite (Benzeşim) kanunlarına göre çektiği güç şaşırtıcı bir biçimde %50'lere kadar düşer.
Yakın zamanda tamamladığımız veri merkezi projelerinde, soğutma kulelerindeki fan sürücülerini direkt olarak BMS üzerindeki hava durumu sensörlerine bağladık. Sistem, dış havadaki "yaş termometre" (wet-bulb) sıcaklığını anlık ölçüyor ve hava bir derece bile serinlediğinde devasa kule fanlarını yavaşlatarak tesisteki aylık elektrik faturasında net %35'lik bir düşüş sağlıyor.
Günün sonunda hiçbir teknik personel, günde 24 saat boyunca mekanik odada bekleyip her yarım saatte bir vanaları manuel kısacak isteğe ve hıza sahip değildir. BMS sadece bu işi hiç yorulmadan yapan dijital bir işçidir.